Varlıklar içinde çok farklı bir yeri ve değeri olan insan, meleklere bile verilmeyen kabiliyet ve cihazlarla donatılmış. Nihayetsiz hayır ve şer işlemeye müsait olan bu kabiliyet ve aletlerin içinde en önemli olanı şüphesiz akıl nimetidir. Zira, onun dışında kalan bütün âzâ ve duygular, akıl ile orantılı olarak iş görür.
İslâm dininde akıl- baliğ olmayan insanlar, ister çocuk, ister akıl dengesi bozuk büyükler olsun mükellef değildirler. Dinin emir ve yasaklarını yerine getirmekle sorumlu tutulmamışlardır. Dinin yaşanmasında akıl esas alınmıştır.
Aklen muhakeme ve mukayese ettiğimiz zaman, hayvana nispeten sayısız kabiliyet ve cihazlara sahip olan insan, sırf dünya için yaratılmış olamaz. Hayatını diğer canlılar gibi yalnız yemek, içmek ve üremek için kullanamaz. Zira, dünya ve içinde ne varsa teklif edilse bile, insan ne aklını, ne kalbini, ne gözünü ve ne de diğer duygu ve cihazlarını değişmeye razı olmaz. Bundan anlaşılır ki, bu kıymetli aletler yalnız dünya nimetlerini kazanmak için verilmemiştir.
Bütün semavi dinlerin ittifak ettiği ve bilhassa Kur’an-ı Kerim’in bildirdiği hakikat odur ki, insan kendisine verilen bütün kabiliyet ve organlarını, hem dünya hem de ebedi hayatın gereklerini temin etmekle mükelleftir. Hadis-i şerifin ifadesine göre “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için, yarın ölecekmiş gibi de âhiret için çalışmak.” icap etmektedir.
Ancak, bu noktada toplum olarak genelde Bektaşi tavrı görülmektedir. Hani namaz kılma hususunda Bektaşi’ye sormuşlar: “Niçin namaz kılmıyorsun?” O demiş: “Kur’an’da ‘Sakın namaza yaklaşmayın!’ emri var.” Ona demişler: “Niçin devamını okumuyorsun?” O demiş: “O tarafına hafız değilim.” Yani, işine gelen tarafını ezberleyip, işine gelmeyen tarafını yok farz etmiş. Aynen onun gibi, hiç ölmeyecekmiş gibi hırsla dünyaya sarılan ve âdeta iş kolik derecesinde bütün dikkatini dünyaya yoğunlaştıran insanlara bakıldığında, buna benzer bir tablo ile karşılaştığımızı görürüz. (Devamı yarın)
asyanur.info samicebeci.net (YouTube-Sami Cebeci videoları) (YouTube- Sami Cebeci ile canlı Risale-i Nur dersleri)

