Yaratılış gayesinin dışına çıkan ve asıl vazifesini unutan “ENE” denilen benlik, emanet olarak verilmişken kendini asıl mal sahibi zannedip, hâinâne bir vaziyete girer. Ve nefsinin arzu ve isteklerini ilâh kabul ederek, kulluk dairesinden çıkar, Allah’a karşı inkâr ve isyanla meydan okumaya başlar. O insan, baştan aşağıya kadar bir gurur ve kibir heykeli olur ve firavunlaşır.
Deccal gibi sadece bu dünyayı görüp, âhirete karşı körleşen tek gözlü bir canavar haline gelir. tepeden tırnağa bir enâniyet ve gurur âbidesi olur. Herkese ve her şeye küçümseyen bakışlarla tepeden bakar. Kendi dışındaki her şeyi, sinek kadar basit ve küçük görür. Cansız heykelleri bile, onun gurur ve enâniyetini sembolize eder.
Bir mikroba mağlup olup yerlere serilen ve bir sineğin bile kanadını yaratmaktan âciz zavallı bir insanın, âdeta rububiyet dâvâ edip kendini ilâhlaştırması ve suretlerine sair insanları boyun eğdirmesi ne büyük cüret ve cehalettir!
Evet, büyüklük ancak Allah’a mahsus ve büyüklenmek Ona has iken; zavallı, âciz bir insanın büyüklük iddiasında bulunması, aslında onun küçüklüğündendir. Zira Bediüzzaman “Sıgar-ı nefs tekebbürün membaıdır.”tespitini yapmaktadır. İnsan değer bakımından ne kadar küçükse, o kadar büyüklenme ihtiyacı hisseder. Büyük ve kâmil insanlar zaten büyük. Ayrıca büyüklenmeye veya büyütülmeye hiç ihtiyaçları yok. Büyük insanların büyüklük göstergesi, tevazu ve mahviyettir. Ne kadar tevazu ederse, Allah onları o kadar büyütür. Küçük insanlar da ne kadar büyüklenmeye çalışırsa, diğer insanlar yanında Allah onları o kadar küçültür.
Ehl-i imanın meşrebi tevazu, mahviyet, terk-i enâniyettir. Ehl-i dalâlet ve gafletin meşrebi ise, kibirlenmek ve büyüklenmektir. Ehl-i iman, içi daneyle dolu buğday başakları gibi mütevazi; ehl-i dalâlet ve gaflet, dâneden yoksun olduğu için dik duran buğday başaklarının misali gibidirler. Enâniyet, gurur ve kibirlerinden yanlarına yaklaşılmaz.
Hülâsa; ehl-i iman olanlar birbirlerine karşı nihayet derecede mütevazi, şefkatli ve merhametli; ehl-i dalâlet ve gaflete karşı ise şiddetli, ciddi ve vakarlıdırlar.
asyanur.info samicebeci.net (YouTube-Sami Cebeci videoları)
