Genel

TENKİTLERE TAHAMMÜL ETMEK

İnsan fıtratında kendi kusur ve hatalarını tekmil etmek yerine, başkalarının kusur ve noksanlarını tespit edip teşhir etmek meyli vardır. İnsanın imtihanına ve nefsiyle yapacağı cihadına vesile olması için, Cenab-ı Hak tarafından nefsimize verilen bu meyillerin menfi olanları, ancak o meyillerin tersini yapmak suretiyle ıslah edilebilir.

Başkalarını çekiştirmek, onların yokluğunda kusur ve ayıplarını dökmek ve nazardan düşürmeye çalışmak, nefsin hoşuna giden tavırların en başında gelenidir. Bu arada gıybet, koğuculuk, hatta iftiralar oluyormuş, nefis bunları hiç dikkate almaz ve ehemmiyet vermez. Halbuki, nefse en ağır ve nâhoş gelen işlerin başında, kendisinin tenkit edilmesi veya kendi yokluğunda kusur ve ayıplarının sayılıp dökülmesidir. Kendine yapılan bu olumsuz muamelelere canı sıkılan insan, aynı şeyi başkalarına nasıl yapar, olacak şey mi?

Sahabe-i Kirama bakıldığı zaman, onlar bir araya geldiklerinde, başkalarının değil kendi kusur ve hatalarını anlatarak, diğer kardeşlerinden Allah’ın affetmesi için dua talep ederlermiş. Zaten, insanın kusur ve hatalarını itirafı istiğfar etmeyi, o da Allah’ın affını netice verir. Bu bakımdan, başkasının gözündeki çöpü görmek yerine, kendi gözümüzdeki merteği görmek, sonra itiraf ve istiğfar ederek affedilmek için çalışmak daha doğru olur.

Evet, tenkit olmalı ve yapılmalı, fakat önce nefsimiz için o tenkit yapılmalıdır. Çünkü, nefis muhasebesine vesile olan tenkit, ruhen tekamül ve terakki etmeye sebeptir. Hem de tenkit müspet ve yapıcı olmalı, yıkıcı tenkitler yapılmamalıdır. Zira, yıkıcı tenkitler sosyal hayatın tahribine sebep olur. Bir cemaatte veya cemiyette yıkıcı tenkitler varsa, o cemaatin dağılması için başka sebep aramaya gerek yoktur. Tek başına o yıkıcı tenkitler tahrip için yeter. Bu durumdan Allah’a sığınmalıdır. Müspet tenkitler için ise, tahammül edip ders almak ve hatalarını düzeltmek, insan için artı bir değerdir.

asyanur.info  samicbeci.net  (YouTube-Sami Cebeci videoları)

Advertisement

Yorum Yap