Yüce dinimiz İslâm’ın kat’i emrettiği iktisada riayet etmeyen insanlar, elbette israf ateşinin içine düşmekten kendilerini kurtaramazlar. Elindeki imkânları har vurup harman savuran kişiler, gelir giderini karşılamadığı için, gayr-ı meşru yollara tevessül etmekten çekinmezler. Böylece helâl dairesini terk ederek harama girerler ve kendi elleriyle âhiret hayatlarını tahrip ederler. Özellikle sefahete düşenler, haram helâl demeyip ne bulursa yutmayı maharet telâkki ederler.
İsraf, aynı zamanda hırsı netice verir, o ise kanaatsizliği doğurur. Kanaatsizlik de çalışma şevkini kırar, tembelliğe atar. Şükür yerine devamlı hayatından şikâyet etmeye sebebiyet verir. Kolay yoldan, terlemeden para kazanmak rağbet edilir hâle gelir. Havadan para kazanmaya teşebbüs edenler ise, o yolda çoğu zaman izzetini, şerefini ve haysiyetini feda eder, insanlar nazarında rezil olur. Yazılı ve görüntülü medyada her gün yeni bir yolsuzluğun, rüşvetin ve zimmete mal geçirmenin belgelenmesi, bu durumu doğrulamaktadır.
Hem hırsla dünyaya saldıran insanların varacakları sonuç, zarar, ziyan ve hüsrandır. “Hırs, hasâret ve muvaffakiyetsizliğin sebebidir.” kaidesine masadak olurlar.
Hırs ile kanaat, menfi ve müspet tesirlerini her dairede gösterir. Ağaçlar ve hayvanlar, zayıf yavrular ile yırtıcı canavarlar, balıklar ile tilki ve maymunlar gibi hayvanların mukayeyesi bu sonuca delildir. Hatta, hırsla dünyaya saldırıp yapışan ve aşk derecesinden hayata bağlanıp ölümden şiddetli korkan Yahudi milletinin hırs ile, faiz yolu ile ve hile ile kazandıkları rızkı ile beraber, zilletli ve sefil bir hayat yaşamaları ve ancak yaşayacak kadar rızık bulmaları; bedevilerin kanaatkâr halleriyle beraber izzetle yaşaması ve yeterli rızık bulmaları; kanaatin geçimde rahatlığa, hırsın ise hasâret ve sefalete sebep olduğuna kâfi bir delildir.
Evet, israf ve kanaatsizlik yüzünden tüketicilerin çoğalması ve üreticilerin azalmasıyla herkes gözünü devlet kapısına diker. Üretim artışının vesilesi olan “sanat, ziraaat ve ticaret” noksanlaşır. O millet de fakirleşip, geri kalmaya mahkum olur. İşte, israf ve hırsın kötü sonucu budur. Halbuki bir milleti zenginleştirip yükseltecek olan ise, tüketim ekonomisi yerine üretim ekonomisidir.
asyanur.info samicebeci.net (YouTube-Sami Cebeci videoları)
