Hayat

RUHA VERİLEN ÜÇ KUVVE

Bir defaya mahsus olmak üzere, dünya denilen bu imtihan meydanına gönderilen insanlar, hak ve hakikati buldukları takdirde nihayetsiz saadetlere, haktan saptıkları zaman da nihayetsiz azap ve elemlere muhatap olacaklardır.

Cenab-ı Hak, insan bedeninde geçici olarak yerleştirdiği ruhun, hayatiyetini devam ettirebilmesi için ona akıl, gazap ve şehvet denilen üç kuvve ihsan etmiştir. Bediüzzaman Hazretlerinin ifade ettiği gibi, bu üç kuvvenin ifrat, tefrit ve vasat denilen üç mertebesi vardır. Meselâ, aklın ifrat mertebesi cerbeze, tefrit mertebesi hiç bir şeyden anlamama mânâsına gelen gabavet, vasatı ise hikmettir. Keza, gazap kuvvesinin ifratı tehevvür, yani Allah ve Cehennemden bile korkmamak; tefriti cebanet, yani korkulmayacak şeylerden dahi korkmak; vasatı ise cesarettir. Keza; şehvet kuvvesinin ifratı fücur; yani haram helâl demeden her şeye saldırmak; tefriti humud, yani helâl olan şeylere bile iştihası olmamak; vasatı ise iffettir. Bu dokuz mertebenin üçü olan hikmet, cesaret ve iffet hidayete vesiledir; geri kalan altısı ise dalâlettir.

Semavi kitaplar ve gönderdiği peygamberler vasıtasıyla insanları ifrat ve tefritten muhafaza ve vasata davet eden Cenab-ı Hakkın davetine icabet eden müminler, hak ve hakikatin temsilcisi olmuşlar ve olmaya da devam ediyorlar.

Bahsi geçen üç kuvveden biri olan akıl kuvvesi en başta gelmektedir. Onun ifrat ve tefritten uzak tutulup orta yola çekilmesi, diğer kuvvelerin de istikametinin lokomotifidir. Hakkı bâtıl, bâtılı hak gösterecek kadar aldatıcı bir zekâya sahip olan insanlar, cerbeze ve demogoji ile hakkı tahrip edip zarar ve ziyana sebep olsalar bile geçicidir. Çünkü hak, bâtıla er veya geç galip gelir. “Müminin ferasetinden sakının. Çünkü o, Allah’ın nuruyla nazar eder.”hadis-i şerifi bu mânâya da işaret eder.

Hikmetle düşünmek ve hikmetle amel etmek, her hayırlı işin öncüsü ve vesilesidir. “Kime hikmet verilmişse, ona çok hayırlar verilmiş demektir.”ayet-i kerimesiyle Cenab-ı Hak, kuvve-i akliyenin vasat mertebesi olan  hikmet vasfını övmüş ve müminleri ona teşvik etmiştir.

asyanur.info  samicebeci.net  (YouTube-Sami Cebeci videoları)

Advertisement

Yorum Yap